Opuszczony pałac w Zbarzewie

Opuszczony pałac w Zbarzewie
Obiekt: zabytkowy pałac.
Miejscowość: wieś Zbarzewo.
Województwo: wielkopolskie (graniczy z woj. lubuskim), powiat leszczyński, gmina Włoszakowice.
Trasa: piesza, urbex.
Stopień trudności: niski
Współrzędne GPS: 51°52’15″N 16°23’1″E
Należy zachować szczególną ostrożność przy eksploracji terenu.
Ruiny pałacu są objęte zakazem wstępu.


Mapa z lokalizacją pałacu

Wizyta w Zbarzewie

Przyjechaliśmy do Zbarzewa. W ciepły, choć jeden z pierwszych dni stycznia. Zajechaliśmy na teren pałacu od strony Wschowy. We wsi skręciliśmy na lokalną drogą w kierunku Leszna. Jeszcze przed wjazdem do wsi na horyzoncie pojawiły się wyraźnie zaznaczone zabudowania gospodarcze okalające pałac. Nad całością górował komin sąsiadującej gorzelni. Jak się okazało część budynków jest zagospodarowana i zamieszkana.

Przywitała nas mieszkanka jednego z budynków –Zezwolenie jest?. Po krótkiej wymianie zdań dostaliśmy zielone światło oraz ostrzeżenie by nie wchodzić do środka, a jeśli już musimy, by nie wędrować po stropach. Było nas pięcioro – więc należało zachować ostrożność. Niestety im bardziej oddalaliśmy się od auta, tym intensywniej pochłaniał nas krajobraz oklej-bidy, powszechnej rudery i pospolitej ruiny. Zniszczenia, bądź znacznego, bo zauważalnego uszkodzenia uległy prawie wszystkie zabudowania włącznie z pałacem.

Wedle ewidencji na cały zespół składają się następujące obiekty: pałac, park, obora, stodoła, dwa spichlerze, gorzelnia i zabudowania gospodarcze. Teren jest własnością urzędu gminy i znajduje się w rejestrze zabytków. Na budynku pałacowym widnieje stosowna tabliczka informująca o zakazie wstępu oraz o zabytkowym charakterze. Jak udało mi się ustalić, jeszcze na początku XXI wieku budynek był zamieszkany.

Historia pałacu

Wieś Zbarzewo, która znana była już od początku XV wieku, w momencie wybudowania pałacu znajdowała się pod panowaniem księcia Anhaltu (Anhalt Dessau) do zakończenia I Wojny Światowej, a więc do 1918 roku.

Pałac został wymurowany w 1902 roku dla rodziny Hörich i zawierał kilkadziesiąt pomieszczeń. Od 1926 roku Zbarzewo należało do skarbu państwa. Cały majątek liczył 391 hektarów, a w jego skład wchodziła gorzelnia. Wraz z zakończeniem II Wojny Światowej obiekt został ponownie znacjonalizowany.

Współcześnie do budynku doprowadzono media. Z lewej strony znajduje się nieczynne przyłącze napowietrzne, którym doprowadzano energię elektryczną. Wśród drzew nadal stoją słupy, które są pozostałością linii średniego napięcia. W XXI wieku pałac popadł w ruinę. Aktualnie – stan na 2015 rok – posiada częściowo zerwany dach, co jest wynikiem zawalenia się komina. Wewnątrz część zawalonych stropów. Mieszkańcy zostali przeniesieni, a teren został objęty zakazem wstępu. Nie zauważyłem śladów zabezpieczenia konstrukcji. Pomimo dużego potencjału i monumentalnego wizerunku budynek niszczeje ze względu na wspomniany, częściowo, zły stan techniczny.

Z punktu widzenia architektonicznego pałac ma charakter eklektyczny, podpiwniczony, piętrowy, z poddaszem. Wybudowany na planie prostokąta z bocznymi ryzalitami (gankami). Od strony ogrodu znajduje się obszerny portyk arkadowy (ganek). Od frontu oraz z tyłu niewielkie stawy. Tylny przypominający raczej oczko wodne, z umiejscowioną na środku wysepką. Można na nią przejść po kamieniach, które utworzyły brodzik. W jego miejscu widoczne ślady mostu.

Z obiektem sąsiaduje niewielki park krajobrazowy z cennym starodrzewiem. Znajdują się w nim liczne pomniki przyrody. Drzewostan obejmuje lipy, klony, dęby czy kasztanowce. Niestety wykonane przeze mnie zdjęcia nie oddają pięknego charakteru parku, gdyż pochodzą z zimowego stycznia. Park sąsiaduje z Przemęckim Parkiem Krajobrazowym.

Pozostałe zabytki warte uwagi

  • – zagroda nr 5 i nr 23.
  • – liczne zabytkowe domy.
  • – dzwonnica drewniana z 1938 r; w której znajdują się dwa zabytkowe dzwony: gotycki z 1457 roku i drugi z przełomu XVI i XVII wieku.
  • – mur ogrodzeniowy kościoła, kamienny, 1890 r.
  • – plebania, mur., 1 poł. XIX w., częściowo przebudowana w XX w.
  • – budynek gospodarczy, kam. należący do kościoła.
  • – gotycki kościół parafialny pw. Narodzenia NMP, wybudowany z cegły w 1473 r., odnowiony, z nową polichromią z 1966 r.
  • – pomnik ku czci sześciu powstańców wielkopolskich poległych 11 stycznia 1919 r. oraz tablica poświęcona pamięci zamordowanych przez niemiecką straż graniczną w październiku 1939 r.
  • Galeria zdjęć: pałac z zewnątrz

    Galeria zdjęć: okolica pałacu

    Galeria zdjęć: pałac wewnątrz

    Galeria zdjęć: podziemia, czyli piwnice

    Galeria zdjęć autorstwa Karola Kolby

    Film z eksploracji pałacu

    Podoba Ci się? Udostępnij stronę znajomym!

    Facebooktwittergoogle_plusFacebooktwittergoogle_plus

    Podoba Ci się mój przewodnik? Umieść link na swojej stronie!

    Co o tym myślisz ?